Montessori Hakkında

Başlıklar

Maria Montessori Kimdir?

Dr. Maria Montessori altı yıllık tıp eğitimi sonunda 1896’da 26 yaşında, İtalya’da tıp dalında derece kazanan ilk kadın olmuştur. Maria zihin engelli çocuklarla ilgilenmiştir.Yaptığı incelemelerde bu çocukların tıptan çok eğitimin konusu olduğu sonucuna varmıştır. Özel gereksinimli bu çocukları sınava hazırlamış , normaller düzeyinde alınan başarı sonucunda haklılığını ispatlamıştır.

Montessori zihin engelli çocuklar için geliştirdiği yöntemini, 1907 yılında Roma’nın gecekondu bölgesinde sosyoekonomik dezavantaja sahip 4-7 yaşarası çocukların eğitimi için uygulamaya başlamışve bu kurumu “Case De Bambini” yani “Çocuk Evi” olarak adlandırmıştır.

Bu çalışmalardan sonra Montessori yöntemini 1909 yılında dünyaya duyuracak “The Method of Scientific Pedagogy as Applied to Infant Education and the Children House” ilk kitabını yayımlayarak dünyada eğitim ile uğraşanların dikkatini çekmiş, hatta birçok yerde Montessori yöntemi uygulanmaya başlamıştır.

Başta ABD olmak üzere Rusya, Japonya, Almanya, Hindistan, İngiltere ve Hollanda’da Montessori okulları açılmış ve diğer ülkelerde de açılmaya devam etmiştir.


Montessori Eğitim Felsefesi Ve İlkeleri

Montessori Eğitim Felsefesi

Montessori eğitimin ve toplumun sorumluluğu konusunda, eğitimin çocuğun tüm ihtiyaçlarını bilimsel olarak aşama aşama incelemesi ve bu ihtiyaçların toplum ile doğrudan ilişkisinin kurulması gerektiğini savunmuştur. Dolayısı ile eğitim ve sosyal yaşantı arasında doğrudan bir ilişkinin kurulması eğitimi otoriter, sadece bilgi merkezli ve temelli olmaktan çıkarıp çocuk merkezli olmasını sağlamaktadır. Çocuk merkezli böyle bir eğitimin insanlık yaşamında bir devrim olduğunu savunmuştur.

EMİCİ ZİHİN ( The Absorbent Mind)

Montessori çocukların hiçbir zaman başkası tarafından eğitilemeyeceğine inanmaktadır. Çocuğun ancak kendisi tarafından eğitileceğini iddia etmektedir. Yetişkinler bilgiyi zihinlerini kullanarak edinmektedirler ancak çocuklar bilgiyi doğrudan fiziksel çevrelerinde almaktadırlar. Bu, Montessori’nin “Emici Zihin” kavramıdır. Montessori emici zihni şöyle ifade eder:

“Çocuk, bilgileri ruhsal hayatıyla özümserken bizim, bilgileri zekâmızla elde ettiğimizi söyleyebiliriz. En basitinden çocuk, yaşamaya devam ederek ırkının dilini öğrenir. Onda bir tür kimyasal zihin faaliyete geçer. Bizler sadece ‘kap’larız; izlenimler üzerimize dökülür ve biz onları anımsar, zihnimizde tutarız. Ancak suyun bardağın dışında durması gibi izlenimlerimizden ayrı kalırız. Oysa çocuk bir değişim geçirir. İzlenimler çocuğun sadece zihnine nüfuz etmez, aynı zamanda onu şekillendirir. Onlar, çocukta somutlaşır. Çocuk, ortamdaki nesneleri kullanarak kendi zihnini yaratır. Biz bu zihin türüne emici zihin diyoruz” (Montessori, 1953, sf. 25).

‘’TEK BAŞIMA YAPABİLMEM İÇİN BANA YARDIM ET’’


Montessori Eğitiminin İlkeleri

Çocuğu çalıştım. Çocuğun bana verdiklerini aldım ve onları ifade ettim. İşte Montessori Yöntemi budur.”,
- Çocuğu serbest bırakmak,
- Yönsemelerini açıklamasına olanak vermek,
- Çeşitli oyuncaklar vererek ilgilerine göre oynamalarını sağlamak,
- Bu oyuncaklar ve parçalardan bir şeyler yapmasına olanak vermek ve oynarken gözlemek,
- Kendi kendini anlamasına, eğitmesine ve geliştirmesine olanak hazırlamak,
- Çocuğa ilgilendiği işi yaptırmak, çocuğun ilgisini zenginleştirmek,
- Çocuğun sürekli olarak etkin olmasını sağlamak,
- Çocuğun kendi hizmetlerini kendine yaptırmak, onları bağımsız yaşamaya yeterli kılmak


Montessori Eğitim Sistemi Çocuğa ne Kazandırır?

• Çocuk, kendi bireysel beceri ve ilgi alanında kendi hızıyla gelişir.
• Dikkatini yoğunlaştırmayı öğrenir.
• Çalışma isteğini ve zevkini geliştirir.
• Üretken olur.
• Toplumsal bir varlık olur.
• Kaygılarını en doğru şekilde nasıl dışa vurabileceğini öğrenir.
• Özgüvenini ve sorumluluk duygusunu geliştirir.
• Disiplini içselleştirir.
• Bir problemi nasıl tanımlayacağını ve onu çözmek için nasıl çalışılacağını öğrenir.
• Kendisine ve başkalarına karşı saygı duyar.

“Çocuk için önemli olan kendilik gelişimidir. Kendi öz kaynaklarını ve yabancı, karmaşık dünya ile başa çıkma becerisini geliştirmeye gereksinimi vardır. Duyuları yoluyla, kendisi için öğrenmek, görmek ve yapmak ister, bir yetişkin gözleri ile değil. Çocuk bunları dünya ile uyum içinde başardığında, tam bir kişi olmaya başlar. O zaman eğitilmiştir”

Montessori Eğitim Sistemiyle Klasik Eğitim Sistemi Arasındaki Farklar

1.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Çocuk öğrenmenin ezberleme olduğunu öğrenir.
Montessori Sisteminde: Çocuklar öğrenmeyi öğrenir.
Sonuç: Ezberleyerek öğrenen çocuk bilgisine hakim değildir ve bilgiyi çabuk kaybeder oysa Montessoori çocukları öncelikle öğrenme mekanizmalarını geliştirir ve bilgiyi hayata geçirecek şekilde öğrenir.

2.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Çocuğa yetişkinin öğrettiği düşünülür.
Montessori Sisteminde. Çocuk kendisi öğrenir.

3. Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Çocuk dış-disipline uyar.( Dış-disipline uyan kişiler disiplini temin eden mekandan ayrıldığı anda disiplini kaybeder.)
Montessori Sisteminde: Çocuk iç disipline uyar.( İç-disiplin kişinin kendisinden kaynaklanır ve birey için çok değerli bir özelliktir.)

4.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Kişi topluluğun seviyesine uyum sağlamak zorundadır.
Montessori Sisteminde: Eğitim kişinin kendi becerilerine ve hızına göre belirlenir, kişiye özeldir.

5.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Çocuk yetişkin tarafından belirlenen konuyu çalışır.
Montessori Sisteminde: Çocuk ilgisi doğrultusunda çalışabilir.

6.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Soyut kavramlar soyut olarak sunulur.
Montessori Sisteminde: Soyut kavramlar somut olarak sunulur.

7.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Çocuk çalışmalarını sürekli olarak öğretmenin değerlendirmesini ve onaylamasını bekler.
Montessori Sisteminde: Çocuk çalışmalarını kendisi değerlendirmeye teşvik edilir.

8.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Öğretim araçları çocuğun duyularına hitap etmez ve yaparak yaşayarak öğrenme söz konusu değildir.
Montessori Sisteminde: Çocuk çalışmalarını kendisi değerlendirmeye teşvik edilir.

9.Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Öğretim araçları çocuğun duyularına hitap etmez ve yaparak yaşayarak öğrenme söz konusu değildir.
Montessori Sisteminde: Öğretim araçları çocuğun birden fazla duyusuna aynı anda hitap eder.

10 .Fark
Klasik Eğitim Sisteminde: Altı yaşına kadar çocuğun ilerlemesi ölçülemez.
Montessori Sisteminde: Montessori öğretmeni araçlarla çalışan çocukları gözlemleyerek ilerlemelerini ölçebilir.




Atatürk ve Montessori Eğitimi Almış Diğer Ünlüler


Atatürk ve Montessori

Atatürk Montessori eğitim sistemiyle yakından ilgilenmiş ve bu alanda Montessori eğitim anlayışının öğretmenlerimiz tarafından öğrenilmesini istemiştir.

Atatürk’ün Maria Montessori ismini tavsiye etmesi sıradan ve rastgele bir tavsiye değildir. Atatürk yaşadığı çağı çok iyi okuyabilen bir liderdir. Kendisi 1900’lerin başın da, Montessori henüz İtalya için bile çok yeniyken , kaynakların Türkçeleştirilmesini talep etmiştir.

16-21 Temmuz 1921 tarihinde Maarif Kongresinde Atatürk lisans bilen genç muallimlere Maria Montessori’nin eserlerinin okumalarını tavsiye etmiştir. Maria Montessori için şu övücü sözleri söylemiştir; ‘Bu zevatın (Maria Montessori) terbiyede şaheser denmeye layık eserlerinin lisanımıza tercümesi de pek faydalı olacaktır.’ Hayat ve faaliyet düsturu üzerine müstenit terbiye usulüne büyük bir muvaffakiyette tatbik eden İtalyalı Dr. Maria Montessori olmuştur. Çocuk bahçeleri (Kindergarten anaokulları ) hususunda Fröbel’i tarihe gömen bu büyük kadına yeni terbiye ammesi çok medyundur.

Montessori Eğitimi Almış Diğer Ünlüler


Montessori Çocuk Akademisi Sınıfları

Montessori çocuğun tüm gelişim aşamalarının ihtiyaçlarını karşılamak için bir yöntem ve bu yöntemin işlemesi için materyaller geliştirmiştir. Çocuk öğrenme arzusunu ve kendi yeteneklerini geliştirme potansiyelini desteklemek için bütünüyle hazırlanmış çevreden faydalanmaktadır.

Montessori sınıflarımızda eğitici materyaller kullanılarak çocuğa oto-eğitim yapma fırsatı, bireysel çalışma özgürlüğü, zihinsel gelişim ihtiyaçlarını karşılama, sosyal çevreye uyum ihtiyacını karşılama ve kendi kendine yetebilme becerileri kazandırılmaktadır.

Montessori sınıflarımız, çocukların hareketlerine izin verecek büyüklükte, çocukların boylarına uygun, onların hareketlerini kısıtlamayacak ve çalışmalarına uygun mobilyalarla donatılmakta, duvar renkleri sade olup materyallerin renklerinden baskın olmamaktadır.


Montessori Eğitimcileri

Montessori yöntemimizde eğitimci ya da öğretmen kavramları geleneksel eğitim yöntemlerindeki anlamıyla kullanılmamaktadır. Montessori yöntemimizde eğitimci "yönlendiren-yön veren" (directress yada director) anlamında kullanılmaktadır.

Montessori eğitimcisi olacak adaylar, genel merkezimizde seminer programımızdan geçmektedirler.


Montessori Eğitim Programı

- Günlük yaşam materyalleri ve deneyimleri
- Duyu materyalleri ve eğitimi,
- Dil materyalleri ve eğitimi,
- Matematik materyalleri ve eğitimi,
- Geometri materyalleri ve eğitimi
- Genel kültür-bilim materyalleri ve eğitimi
- Sanat materyalleri ve eğitimi
- İngilizce eğitimi


Montessori Eğitim Materyalleri ve Deneyimleri

Günlük Yaşam Materyalleri Ve Deneyimleri

Günlük yaşam deneyimleri Montessori sınıflarımızın ilk alanıdır. Bu alandaki materyaller çocukların evden okula geçişine yardımcı olmaktadır. Bu alandaki deneyimler, kişisel bakım, çevre bakımı, nezaket alıştırmalarını, hareket kontrolünü ve sosyal etkileşim alıştırmalarını içermektedir. Bu eğitimin amacı;

* Problem çözme becerisini desteklemek,
* Hareketlerin düzenlenmesini ve koordinasyonunu geliştirmek,
* Karmaşık görevlerde konsantrasyonu arttırmak,
* Bağımsız olarak beslenebilmek,
* Olumlu bakış açısı geliştirmek,
* Sosyal sorumluluk almak,
* Farklılıkları isteyerek kabul etmek,
* Fiziksel ve zihinsel enerjiyi kullanarak bakış açısını ilerletmek.

Duyu Materyalleri ve Eğitimi

Montessori'ye göre duyu eğitiminin amacı, tekrarlayan alıştırmalar yoluyla farklı duyuların algısal düzenlenmesidir. Duyu materyalleri çocuklara sınıflama, ayırma ve ortaya çıkarma fırsatı vermektedir. Montessori'nin duyu eğitimi üzerinde önemle durduğunu şu sözleriyle anlayabiliriz:

Duyu organIarının eğitimi yoluna koyulduktan ve igi uyandırıldıktan sonra, asıl derse başlayabiliriz." Bu eğitimin amacı;

* Yaptığı işe odaklanmasını sağlamak,
* El-göz koordinasyonu gelişimini desteklemek,
* Özenli ve planlı çalışma alışkanlığı kazandırmak,
* Matematikte 10'luk seri yapmaya hazırlamak,
* Yazma becerilerini desteklemek,
* Duyuları hassaslaştırmak,
* Bellek ve görsel algıyı desteklemek,
* Sanat ve estetiğe karşı duyarlılığın gelişmesini sağlamak,
* İnce ve kaba motor gelişimi desteklemek,
* Boyutları kavramasını sağlamak,
* Yaşadığı çevreye olan duyarlılığı ve uyumunu arttırmak,
* Yaratıcılığın gelişimini desteklemektir.

Dil Materyalleri ve Eğitimi

Montessori Çocuk Akademisi sınıflarında dil alanında çocuğun edindiği dili geliştirmesi için her şey bulunmaktadır. Başlangıçta çocukların sözel dillerini desteklemek ve ana dillerinin yapılarını keşfetmelerini sağlamak için ses oyunları oynanarak çocuğun seslerin farkına varması sağlanmaktadır. Dil edinimi Montessori sınıflarında erken başlamaktadır. Çocuğun bunun için olgunlaşmadığını savunanlara karşı Montessori, dilin sadece öğrenme, okuma ve yazma ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini, çünkü doğumdan altı yaşına kadar olan duyarlı dönemde çocuk kendi dilini kolaylıkla edinmekte, hatta 3 yaşından itibaren ana dilinin seslerini, kelimelerini, gramer yapısını, söz dizimini ve cümle yapısını keşfederek zihinsel gelişimini ilerletmektedir. Dolayısıyla dilin gelişimle ilişkilendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Matematik Materyalleri ve Eğitimi

Maria Montessori matematiği çocuğun eline somut bir şekilde verecek materyaller geliştirerek bu önemli bilgiyi keyif alarak öğreneceği bir hale getirmiş. Montessori eğer bir çocuğa başlangıçtan itibaren anlaşılır bir şekilde öğretilirse her çocuğun matematik öğrenebileceğini kabul eder. Matematik materyallerinin en temel özelliği soyut kavramları somutlaştırmasıdır. Materyallerin belli bir düzeni vardır.Çocuğa basitten zora, somuttan soyuta bir sıra ile kavratılır. O güne kadar çalışılan günlük yaşam ve duyu materyalleri matematiğe bir zemin sağlamıştır. Bu eğitimin amacı 8 aşamadan oluşmaktadır:

1.aşama: farklılıkların algılanması
2.aşama: benzerliklerin algılanması
3.aşama: sıralamanın duyusal olarak deneyimlenmesi
4.aşama: sayma alıştırmaları yapması
5.aşama: 1'den 10'a kadar rakamların tanınması ve niteliklerinin öğrenilmesi
6.aşama: 10'luk sistemin fonksiyonlarını tanıması
7.aşama: 1000'e kadar doğrusal sayması
8.aşama: toplama çıkarma, bölme, çarpma gibi dört işlemi yapması

Geometri Materyalleri ve Eğitimi

Montessori sınıfındaki okul öncesi dönemdeki çocuklar geometrik şekilleri kullanarak uzaysal kavramları edinmektedirler. Çocuk bu materyalleri iki ve üç boyutlu çeşitli formlar, sanatsal çizimler ve süslemeler yaparak yaratıcılıklarını geliştirmekte, sayıların uzaydaki çarpanlarına ilişkin bilgi edinmektedirler. Bu eğitimin amacı;

* İki ve üç boyutlu geometrik figürlerin duyu araştırmaları,
* Düz çizgi, açı ve çokgenler için sınıflandırılmış terminoloji oluşturma,
* Eşitlik, benzerlik ve eşdeğerlik kavramlarını keşfetme,
* Uzay ve hacim bilgisi edinme,
* Uzay ve hacim alanlarında bilgiyi kullanarak keşifler yapmadır.

Genel Kültür ve Bilim Materyalleri ve Eğitimi

Montessori fen ve sosyal bilimleri kendi yaklaşımında "evrensel eğitim" (cosmic education) olarak adlandırmaktadır. Bu eğitim anlayışı basitten karmaşığa doğru bir piramit oluşturan bütüncül bir yaklaşımdır.

"Çocuklara çok küçük yaşlardan itibaren üzerinde yaşadığımız dünyanın sadece bize ait olmadığını, dolayısıyla kaynakları kullanırken diğer canlılarla birlikte paylaştığımızı unutturmamalıyız. İnsanoğlu üzerinde yaşadığı gezegenin en akıllı canlısı olmanın sorumluluğunu unutmamalıdır." diyen Montessori'ye göre ekolojik duyarlılık kazandırmak çok önemlidir. Biyoloji çalışmaları bu doğrultuda verilmektedir.

Coğrafya çalışmaları; dünyanın fiziksel özelliklerinden, kıtalardan, ülkelerden, bayraklardan başlamaktadır. Bu eğitim ile çocuk kendi toplumunu tanıdıktan sonra diğer toplumları da tanıma fırsatı yakalamaktadır. Bu çocuğa evrensel barış anlayışını kazandırmaktadır.

Tarih çalışmalar; güneş sisteminin, dünyanın, yaşamın, ilk uygarlıkların ve kayıtlı tarihin oluşumunu içermektedir.

Sanat Materyalleri ve Eğitimi

Sanat materyalleri müzik, drama, yaratıcılık, resim gibi sanatsal atölye çalışmalarını içermektedir. Yaratıcı çalışmalar, çocuğun duyu materyallerini kullanarak şekiller oluşturma, bunları boyama, özgün eserler ortaya koymayı içermektedir. Sanat çalışmalarında çocuk model üzerinde çalışabilir, soyut çalışabilir bu çocuğun tercihine kalmış bir şeydir. Ancak çocuk başladığı sanat çalışmasını bitirmek zorundadır.

Montessori'ye göre müzik yedi temel bileşeni içermektedir. Bunlar; şarkı söyleme, dinleme deneyimi, kulak eğitimi, müziğe uygun ritim duygusu geliştirme, beste yapma, enstrümanla müzik üretme, müzik tarihi ve edebiyatıdır. Müzik etkinlikleri çocuğa şarkı söyleme fırsatı vererek kendini ifade etme becerisini kazandırmanın yanı sıra çocuğun kendi kültürünün folklorik özelliklerini de edinmesine yardımcı olmaktadır.